C. Kruk: Van Ansjoviskerkje tot Ontmoetingskerk

Onze bescheiden, kleine kerkgeschiedenis heeft zich destijds afgespeeld - bijna aan het einde van de bewoonde wereld - hier, op het vooruitstekend gedeelte van West-Friesland in de Zuiderzee op 20 km afstand van Urk. Gerard Brand schreef eens: 'Hoe die eerste bewoners het in hun hoofd kregen om juist daar hun bivak op te slaan? Edoch, die Henkuzer plek - later met zijn vissers - en zijn bouwershoek - bracht anderdeels iets 'eigens' met zich mee.

Vandaar dat ik u aan het begin van het boek als het ware 'meesleep' voor een 'sightseeing' door wijdlopig stedelijke en landelijke decor. Het nam immers ook tijd om naar 1865 tie te groeien, die andere vele, vele jaren, vooraf? Het was toentertijd een nijver volkje dat kerken bouwde en havens aanlegde. De reformatie en... Oranja lieten hier een stevig stempel achter. Men koos voor het ruime sop en werd bij terugkeer geestelijk verwend en vermaand door een veelvoud aan bekende rechtzinnige predikanten. Twisten en de nodige kommer en kwel werden de Enkhuizers ook niet bespaard. Toen echter, eerst de plaatselijke en later de landelijke overheid zich overmatig en zeker overdadig met de kerken ging bemoeien ontstond, je kon er bijna op wachten: De Vrije Gereformeerde Kerk onder het Kruis.

De geschiedenis van onze gemeente is globaal in drie gedeelten on der te brengen. De beginperiode met achterenvolgens zeven dienaren des Woords; de vacante tijdspanne van bijna 50 jaar en het recente tijdsbestek met vier - na elkaar - dienende predikanten. Even stilstaan bij deze algehele schikking, ontkom je er niet aan de omzeggens profetische woorden - van ds. G.J. Wolbers uit 1920 - weer in de herinnering te brengen: 

'Het Woord zal van U worden genomen, Gemeente van Enkhuizen, tenzij ge vruchten voortbrengt!'

Daarna brak een vacante periode aan. Terugblikkend past ons maar één - onomwonden - erkentenis: ''Het was, ten spijt van ons doen en laten, de bewarende Hand des Heeren die 150 jaar zorgde, bijeenhield en bijeenbracht. Hij liet - in voor- en tegenspoed - Zijn Woord verkondigen. Soms tot levendmaking, soms tot doorbreking in de genade en dat, soms ook duidelijk in de lijn der geslachten, vanaf het prille begin van onze gemeente.